Bağışıklık Sitemini Desteklemekten Sağlıklı Testosteron Seviyelerini Korumaya Kadar Bir Çok Role Sahip Olan Çinko Nedir?

Eğer günlük diyetinizin doğru bir şekilde planlandığından emin olmak istiyorsanız, diyetinizde yeterince çinko (tabi diğer vitamin ve mineralleri de es geçmiyoruz!) bulunduğundan emin olun. Çok fazla tüketmenizin çok yüksek bir faydası olmasa da yeterli çinko almamak problem haline gelebilmektedir. Düzenli olarak diyetlerimizden çinko almamız önemlidir, çünkü her terlediğimizde az miktarda da olsa çinko kaybetmekteyiz. Bu özellikle sıcak yerlerde yaşayanlar ve yoğun antrenman yapan kişiler için oldukça önemlidir. Peki gerçekte çinko nedir ve bize ne gibi faydaları vardır? Hadi araştıralım!

 

Çinko Nedir?

Çinko vücudumuzda üretilmeyen ve dışarıdan alınması gereken bir mineraldir. Balık, et ve yumurta önemli çinko kaynaklarıdırlar. Çinko vücut fonksiyonlarının bir çok alanında görev almaktadır. Şimdi çinkonun vücudumuzda ne gibi etkiler yarattığına bakacağız.

 

Çinko Ne İşe Yarar?

Çinkonun ana görevi; canlı hücrelere ve dokulara zarar verebilecek serbest radikallere ve bazı atom gruplarına karşı bağışıklık sağlayan enzimlere yardımcı olmaktır. Çinko, vücudun normal enzimsel işlemleri sonucu ortaya çıkan karbondioksitlerin bazı karbon bazlı diğer enzimler tarafından dışarı atılmasına yardımcı olmaktadır. Çinkonun sağlıklı testosteron seviyesini korumada yardımcı olduğu da söylenmektedir fakat buna ait kesin bir bilimsel araştırma sonucu yoktur.

Çinko, yeni sinir hücreleri ve belli metabolizma işlemlerinin formasyonunda önemli ölçüde yer almaktadır.

Yapılan bir araştırmaya göre; insan vücudu T hücrelerini aktif etmek için çinkoya ihtiyaç duymaktadır. T hücreleri; 1) bağışıklılığı kontrol eder ve düzenler, 2) yaralı ve kanserli hücrelere saldırır. Bu sebeplerden dolayı çinko eksikliği bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilmektedir.

Çinko, cildin bütünlüğünü ve yapısını korumada da rol alır. Kronik yaralar veya ülser gibi hastalıklar yaşayan hastalar genellikle yetersiz çinko metabolizmasına veya düşük çinko seviyelerine sahiptirler. Çinko, cilt tahrişlerini tedavi etmek için sıklıkla cilt kremlerinde kullanılır.

Bazı araştırmalara göre çinko ve kısırlık arasında bir ilişki bulunmaktadır. Çinko takviyesi alan erkeklerin spermlerinin daha fazla olduğu ve buna karşın çinko eksikliği yaşayan erkeklerde sperm üretiminde sorun yaşandığı ve buna bağlı olarak kısırlığın arttığı gözlemlenmiştir. Aman mazallah.

 

İhtiyacınız Olan Çinkoyu Yemeklerden Karşılayabilir Misiniz?

Yeterli çinko alımı özellikle çocuklar için önemlidir, çünkü hafif çinko eksikliği bile büyümeyi olumsuz etkileyebilir, enfeksiyon, ishal ve solunum hastalığı riskinlerini artırabilir. 1-8 yaş arasındaki çocuklar için önerilen günlük çinko tüketim miktarı 3-5 miligramdır. Bu oran yaş ilerledikçe artmaktadır; 9-13 yaş arası erkeler için 8 miligram, 14 ve üstü erkeler için 11 miligram, 8-13 yaş arası kadınlar için 8 miligram, 14 ve üstü kadınlar için 9 miligramdır.

Not: Hamile veya emziren annelerin tüketmeleri gereken çinko seviyesi günlük 11-13 miligram arasındadır.

Çinkonun büyük bir kısmı terlerken kaybedilir ve bu sebepten dolayı belli besinler veya takviyeler tarafından bu minerali tekrar vücudumuza kazandırmamız gerekmektedir.

Eğer deniz yemekleri veya istiridye sevenlerdenseniz harika, çünkü diğer besinlere kıyasla çinko en çok bu besinlerde bulunur. Orta büyüklükte bir istiridye yaklaşık olarak 5 mg çinkoya sahiptir, bu da günlük ihtiyacınız olan zinc miktarını karşılamak için çokça iyi bir orandır. Eğer ben deniz yemeklerine pek alışık değilim diyorsanız iyi bir dana veya kuzu eti de çinko deponuzu kolayca dolduracaktır.

Bitkilerden çinko ihtiyacınızı karşılamanız her ne kadar zor olsada, bazı topraktan yetişen besinler size yine de yardımcı olabilirler. Eğer vejetaryen, vegan veya diyetinde farklılık arayan biriyseniz bolca ıspanak, ceviz, mantar ve fasulye yiyerek çinko ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.

 

Çinko Tüketiminin Yan Etkiler Var Mıdır?

Günlük önerilen çinko miktarı 11 miligram olsada insanların günde 30 miligram veya daha fazla çinko tüketmeleri de gayer olağandır. Çinkonun aşırı tüketiminin zararlı hale gelmesi için genellikle günde 300 miligramdan daha fazla tüketilmesi gerekmektedir. Bu kadar yüksek seviyede çinko tüketildiği zaman ortaya çıkan yan etkiler genellikle mide bulantısı ve kusmadır.

Açıkçaıs aşırı doz oranına çıkmanız için biraz çaba harcamanız gerekebilir. Yine de aşırı çinko tüketip tüketmediğinizi anlamanız için bazı işaretler size yardımcı olabilir. Aşırı çinko tüketildiği zaman vücutta; mide bulantısı, kusma, iştah kaybı, mide ağrısı, baş ağrısı ve ishal gibi durumlar görülebilir.

Bunun tam tersi olarak, eğer çinko alımında eksiklik yaşıyorsanız yine bazı işaretler size bu durumu anlamanızda yardımcı olabilir. Çinkonun yetersiz tüketimi durumunda vücutta; iştah kaybı, sivilce veya egzama gibi cilt hastalıkları, depresyon, ishal, saç kaybı ve yavaş yara iyileşmesi gibi durumlar görülebilir.

 

Sonuç

Çinko nedir sorusunda yola çıkarak başladığımız bu yazının sonunda çinkonun sağlıklı ve güçlü bir metabolizma için ne kadar yararlı olduğunu görmüş olduk. Ve en güzel yanı ise, günlük ihtiyacınız olan minimum çinko miktarını karşılamanız oldukça kolay, çünkü bir çok besin içerisinde çinko barındırmakta. Diyetlerimizi ve bedenimizi iyileştirmeye devam!

Hadi, bir tekrar daha!

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.