Yağlar Dünyasına Giriş; Yağ Nedir? Kötü Yağlar Nelerdir?

Vücut yağı genellikle yüksek karbonhidratlardan oluşturulmuş yetersiz bir diyetten ve sağlıksız yağların fazla tüketiminden kaynaklanır. Bütün yağlar zararlı değillerdir, iyi ve kötü yağlar herkes tarafından tanınmalı ve doğru bir diyet planı oluşturmanız için bilgi sahibi olunmalıdır. Özellikle yağ yakarken yağ kullanmak çok kişi tarafından uygulanan etkili bir yöntemdir.

Daha yağsız ve kaslı vücudu hedefleyen herkesin, sağlığa olan negatif etkilerinden kaçınmak ve vücut estetiğini kaybetmemek adına fazla miktarda vücut yağından kaçınması gerekir.

Yağların sağlık ve vücut kompozisyonu üzerinde zararlı bir etkisi olabileceği gerçeği kanıtlanmış olmasına rağmen, çoğunlukla fark edilemeyen şey belirli yağların, sağlığın teşviki, ideal vücut kompozisyonu oluşturulması ve hastalıklarla mücadelede etkin bir rol oynayabileceğidir.

Tekli doymamış, çoklu doymamış ve omega 3 (çoklu doymamış yağ türü) gibi doymamış yağların haricinde, doymuş, trans ve yüksek kolesterollü yağ tiplerinden oluşan yağlar hastalığa ve aşırı kilo artışına birincil katkıda bulunmaktadır.

Bu nedenle, daha iyi bir sağlık ile birlikte iyi görünümlü bir vücut elde etmek istiyorsanız, kötü yağ tüketimini bırakıp daha faydalı türlerden yağlar tüketmeye başlamanız gerekir.

Yağ yakmak ve fit bir görünüm elde etmek için yağlar nasıl kullanılabilir? Burada en önemli konu yararlı yağları seçmek ve bunları doğru zamanlarda doğru dozlarda tüketmektir.

Sağlıklı ve sağlıksız yağları anlatırken; bir yandan kötü yağların hastalıklardaki ve istenmeyen vücut kompozisyonlarındaki rollerinin altını çizerken, diğer yandan, iyi yağları neylerin oluşturduklarını ve bunların vücudumuza ve sağlığımıza nasıl faydalı olduklarını anlatan geniş kapsamlı bir gözlem yapacağız.

Herkesin İhtiyacı Olan Bir Besin

Beslenme açısından tamamının faydalı olduğunu söylemekten ziyade,; ideal, sağlıklı ve rahat bir metabolizma için yağlar oldukça önemlidir. Kısacası, vücudumuzun düzgün çalışması için yağa ihtiyacı vardır ve yeterli miktarda alım yapmamakla birlikte vücudumuzun bir çok işleyişinde yetersizlikler oluşmaya başlar.

Yağ, yalnızca uzun süre boyunca kullanabilen etkili bir enerji kaynağı olarak değil, vücudumuzdaki bütün hücrelerin yapımından ve çoğu vücut süreçlerinin düzenlenmesinden de sorumludur. Hücrelerin ve dolayısıyla tüm vücudumuzun sağlığı, hücre zarının büyük bölümünü oluşturan lipit moleküllerine (kolesterol yağlarına) bağlıdır.

Belirli bir hücrenin talebine özgü olarak hücre duvarlarına kendilerini inşa eden bu lipitler, hücre sınırlarını korur ve atık maddeleri dışarı atarken aynı zamanda hücrenin içine besinlerin geçişini sağlar. Ayrıca, iyi yağlar, özellikle omega 3 yağ asidi gibi, nabız, kan damarı daralması, kan basıncı, kan pıhtılaşması ve sinir sistemi aktivitesi gibi negatif vücut süreçlerini düzenlemeye yardımcı olmak için eikozanoidler* oluştururlar.

Ayrıca yağlar, yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E ve K vitaminleri) vücudun dokularına nakledilmesinde rol alırlar. Yağlar aynı zamanda hayati organların korunmasında (iç organları çevreleyen yağ birikimi), vücut ısısının korunmasında, vücut derisinin esnekliğinin korunmasında ve yemeklerden sonra gelen doyma duyusunun oluşmasında rol oynarlar.

Görüldüğü üzere yağlar sıklıkla anıldığı gibi düşmanımız değil, daha ziyade önemli bir sağlık unsurudur. Sağlıklı formda ve yeterli miktarda yağ tüketmek, iyi bir sağlıklı yaşam için önemli anahtarlardan biridir. Hepimizin diyetinde kesinlikle bulunması gereken iyi yağlar hakkında konuşmadan önce, gelin şu sürekli sorun çıkartan kötü yağlar hakkında ayrıntılı bir araştırma yapalım.

(*): Eikozanoid: biyokimyada, 20 karbonlu çoklu doymamış yağ asidi araşidonattan(arachidonate) yapılı hormonlara(prostaglandin, tromboksan ve lökotrien) verilen addır. Depolanmazlar; ihtiyaç olduğunda sentezlenirler. Özel hücre zarı reseptörlerince algılanırlar.

Kötü Yağlar

Doymuş Yağlar

Bu yağ türü, hayvan ürünlerinde (et, deniz ürünleri, süt ürünleri, tavuk derisi ve yumurta sarısı) bulunur ve oda sıcaklığında katı haldedir. Hem iyi HDL (yüksek yoğunluklu lipoprotein) hem de kötü LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein) kolesterol türlerini yükselterek kan kolesterolünü arttırdığı gösterildiği için bu yağın sınırlandırılması önemlidir.

LDL’nin kalp hastalığını (LDL ve HDL kolesterolü, tüm kolestrolün dört bileşeninden ikisidir, diğer ikisi trigliseritlerdir) teşvik eden bir atardamar tıkama etkisi vardır.

Doymuş yağlar ayrıca faydalı yağlara kıyasla vücut yağı olarak daha kolay depolanır, bu nedenle vücut sağlığını koruyarak istenmeyen kiloları vermeyi hedefliyorsanız doymuş yağlardan kesinlikle kaçınmanız gerekmektedir.

Trans Yağlar

Bu yağlar, bitkisel yağa hidrojen ilave edildiğinde oluşan hidrojenasyon işleminden kaynaklanmaktadır. Trans yağlar çoğu kez ticari mallar için kullanılır (çünkü bunların bozulma olasılığı daha azdır, bu nedenle şekillerini daha uzun süre tutarlar).

Çörek, kurabiye ve kek, genellikle trans yağ asidi bakımından yüksek olan ürünlerdir ve sağlık bakımından doymuş yağlara kıyasla daha az tercih edilebilir bir seçenektir, çünkü içerisindeki LDL oranı daha fazla iken buna karşın HDL oranı oldukça düşüktür.

Trans yağların bağışıklık sisteminin aşırı aktivitesine ve buna bağlı olarak kalp hastalığı, felç, diyabet ve diğer kronik koşullarla ilişkili hastalıklara neden olduğu gösterilmiştir.

Kolesterol

Teknik olarak yağ grubunda sınıflandırılmasa bile, yağlı hayvan etlerinde bulunan kolesterol, doymuş ve trans yağlar gibi (kan kolesterol düzeylerini arttırmaktan sorumlu), kandaki seviyeleri çok yüksek olması durumunda sağlık riski oluşturur.

Bir kalp hastalığı açısından bakıldığında zararlı görülmesine rağmen, hücre zarlarının bütünlüğü için belli miktarda kolesterol gereklidir.

Bu nedenle, vücutta fazla miktarda bulunmasının bir çok vücut rahatsızlığına sebep olmasıyla beraber, sağlıklı bir yapı için küçük bir miktar kolesterol gereklidir. Fakat şunu da belirtmek gerekir ki vücudumuz ihtiyacı olan gerekli bütün kolesterolü kendisi üretebilir. Bu nedenle diyet yoluyla edinilmesi gerekli değildir. Süt, tereyağı, et, kümes hayvanları, deniz ürünleri ve yumurta gibi hayvansal ürünler diyette bulunan kolesterolün ana kaynaklarıdır.

Şimdi sıra iyi yağlarda, bu rehberimizin devamı olan iyi yağlar hakkında yazımı okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Hadi, bir tekrar daha!

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.